Nieuws Bouwkunde

Archilecture

Mon, 18 Apr 2011 00:00:00 +0200

archilecture: kritisch en inspirerend Technische Universiteit Eindhoven / Casa Vertigo en Architectuurcentrum Eindhoven bundelen hun krachten bij de organisatie van een reeks architectuurlezingen. Kritische en inspirerende sprekers reflecteren op de hedendaagse architectuurpraktijk, publieke ruimte en Eindhoven. Archilecture wordt mede mogelijk gemaakt door bijdragen van het Stimuleringsfonds voor Architectuur en de Gemeente Eindhoven. Partner: BNA.

grand caf� 'de zwarte doos' den dolech 2 5612 az eindhoven 040 2479111 www.dezwartedoos.nl

Wegdek zuivert lucht van stikstofoxiden (NOx)

Mon, 05 Jul 2010 14:22:00 +0200

De testen vonden plaats in de gemeente Hengelo. Daar is afgelopen najaar de drukke Castorweg heringericht. Als onderdeel daarvan is zo'n duizend vierkante meter weg voorzien van luchtzuiverende betonsteen. Ter vergelijking is een andere strook van duizend vierkante meter belegd met normale stenen.

Luchtmetingen
Onderzoekers van de TU/e hebben dit voorjaar drie dagen luchtmetingen gedaan aan de Castorweg, tussen een halve meter en anderhalve meter hoogte. Boven het stuk met luchtzuiverende steen bleek het NOx-gehalte 25 tot 45 procent lager dan boven het stuk met gewone stenen. In het laboratorium was al aangetoond dat de betonstenen luchtzuiverend werken. "Maar nu geven de resultaten aan dat het buiten ook werkt", aldus de hoogleraar. In het vervolg van dit jaar staan nog meer metingen op de agenda.

Asfalt
Brouwers, die sinds september 2009 hoogleraar Bouwmaterialen is bij de TU/e-faculteit Bouwkunde, ziet tal van toepassingsmogelijkheden, vooral op plaatsen waar nu de maximale NOx-concentraties overschreden worden. De betonsteen voor de proef is gemaakt door stenenproducent Struyk Verwo Infra en kan al besteld worden. Voor wegen waar asfalt gewenst is, kan het luchtzuiverende beton gemengd worden met open asfalt, vertelt Brouwers. Verder kan het toegepast worden in zelfreinigende en luchtzuiverende gevels. Veel duurder wordt een weg niet door de toepassing van luchtzuiverend beton, heeft Brouwers uitgerekend. De steen is weliswaar vijftig procent duurder dan normale betonsteen, maar de totale aanlegkosten zijn maar tien procent hoger.

Zelfreinigend
In de uitlaatgassen van auto�s zitten stikstofoxides (NOx), die zure regen en smog veroorzaken. Het luchtzuiverend beton bevat titaandioxide, een fotokatalytisch materiaal, dat de stikstofoxides uit de lucht haalt en met behulp van zonlicht omzet in het minder schadelijke nitraat. Het nitraat spoelt vervolgens met regen weg. Er zit zelfs nog een extra voordeel aan de stenen: ze breken algen en het straatvuil af, waardoor ze altijd schoon blijven.

Subsidie
De proef wordt uitgevoerd met stenenproducent Struyk Verwo Infra en de gemeente Hengelo. De provincie Overijssel heeft in het kader van het programma Effectief Duurzaam subsidie voor dit project beschikbaar gesteld. Op �Duurzame Dinsdag�, 7 september, zullen alle betrokken partijen een bijeenkomst organiseren in Hengelo, waarbij sprekers uit wetenschap, politiek en bedrijfsleven nader ingaan op dit project.

Bouwkundestudenten winnen Concrete Design Awards

Fri, 02 Jul 2010 11:05:00 +0200

De opdracht was �Ontwerpen met beton met als thema �Monolithic� waarin studenten de veelzijdigheid van beton tot uitdrukking moesten brengen. Nederland telde 65 inzendingen, waarvan 18 afstudeerders aan de TU/e. Hiervan werden vijf plannen genomineerd (allen TU/e-studenten). Dit resulteerde tot drie winnaars die hiermee een geldbedrag wonnen �n een deelname aan een masterclass over ontwerpen met beton onder leiding van curator Valerio Olgiati.

Prijswinnaars
- Thijs Storms, Eerste Prijs
- Nathaniel Rijsmus, Tweede Prijs
- Bjorn Kasandikromo, Derde Prijs
- Sven van der Heiden, Eervolle Vermelding
- Beerd Gieteling en Jeroen Donkers, Eervolle Vermelding

Staalvezelbeton goedkoop alternatief voor gewapend beton

Fri, 25 Jun 2010 00:00:00 +0200

Vorige week zijn de eerste sterkteproeven gedaan op een casco van beton met daarin staalvezels van zes centimeter lang. Het beton bezweek precies bij de druk die de betrokken constructeurs voorspeld hadden: bij een belasting van bijna anderhalve ton per vierkante meter. Ook belangrijk is dat de scheuring verliep zoals verwacht. Er zullen nog meer proeven volgen.

Woningbouw zonder gewapend beton
�Het grote voordeel hiervan is dat het hele bouwproces met een bouwstroom minder kan�, zegt hoogleraar Cees Kleinman van de groep Constructief Ontwerpen van de faculteit Bouwkunde. Met staalvezelbeton kan in ��n keer een volledig casco gestort worden, waardoor de arbeidsintensieve fase van betonvlechten en wapeningstellen overgeslagen kan worden. Met deze testresultaten lijkt de weg open naar woningbouw zonder gewapend beton. Momenteel mag dit nog niet, omdat in het Bouwbesluit staat dat geen trekspanningen in beton zijn toegestaan.

Cement&BetonCentrum
De proeven zijn uitgevoerd op het terrein van de TU/e, op initiatief van het Cement&BetonCentrum. De metingen worden verricht door TU/e-faculteit Bouwkunde, afdeling Constructief Ontwerpen en Uitvoeringstechniek.

Lichtkunst

Mon, 07 Jun 2010 00:00:00 +0200

Het ontwerp van beeldend kunstenares Germaine Kruip krijgt een prominente plaats in de gerenoveerde W-hal. Haar kunstwerk van 81 roterende spiegels in het dak, zorgt voor een spel met reflecties op de vloer van het overdekte plein.

Voor de nieuwe W-hal, naar een ontwerp van Joost Ector, is een competitie uitgeschreven onder vier kunstenaars. Behalve Germaine Kruip werden Edwin van der Heide, Daan Roosegaarde en Joost van Santen gevraagd om een ontwerp voor een kunstwerk te maken, specifiek voor het overdekte plein van de nieuwe W-hal. De jury koos unaniem voor het ontwerp van Germaine Kruip: �Kruip maakt op eenvoudige, heldere en mooie manier gebruik van het altijd veranderende daglicht, waardoor de lichtreflecties steeds anders aan zullen voelen en blijven verrassen.�

De kunstwerken van Kruip zijn doorgaans geen spectaculaire ingrepen in de ruimte, welke direct in het oog springen. Het zijn ontdekkingen, die mede daardoor als speciale ervaringen bijblijven. Dat geldt ook voor het winnende ontwerp: de ruimte blijft grotendeels zichzelf, maar is een podium geworden met toeschouwers en een verhaal.

Alle voorstellen worden uitgebreid toegelicht op deze expositie �Lichtkunst voor de nieuwe W-hal� die de Kunstcommissie en

Casa Vertigo organiseren voor de Dag van de Kunst 2010. Tevens verschijnt er een boek met de ontwerpen en zijn de resultaten van de workshops met studenten Industrial Design te zien.

De expositie �Lichtkunst voor de nieuwe W-hal� is tot 29 juni te bezichtigen in Vertigo, het gebouw van de faculteit Bouwkunde.

Zie foto van de tentoonstelling

Wereldprimeur:Staalvezelbeton proefcasco doorstaat eerste test glansrijk

Fri, 21 May 2010 00:00:00 +0200

Het ontkisten vond plaats aan de meest kwetsbare zijde: de balkons. Er zijn drie balkons gemaakt, waarvan twee met een koudebrug-onderbreking en ��n gewoon doorgestort als uitkraging. De koudebrug-onderbreking is het enige element met wapeningsstaven; voor de rest is er g��n aanvullende bijlegwapening toegepast. Ook niet in de 2,40 m uitkraging.

Continue temperatuurmetingen
Voor het spannende moment van ontkisten, �s morgens vroeg om 7.30 uur, waren alle projectpartners aanwezig. Door betontechnologisch onderzoek was aangetoond dat de benodigde buigtreksterkte bij ontkisten ook bij koud voorjaarsweer kon worden gehaald na 16 uur verhardingstijd. En het was koud die nacht van 17 op 18 mei: de buitentemperatuur zakte tot enkele graden boven het vriespunt. Door continue temperatuurmetingen in het verhardend beton te meten, werd de sterkte-ontwikkeling in het werk �s nachts overal online worden gevolgd.

Alle 12 vloerdelen beproeven
Een wereldprimeur dus: een betoncasco met uitkragingen geheel zonder wapeningsstaven, alleen staalvezels in een dosering van 50 kg/m3. En die constructie 18 uren na betonstorten ontkisten vergt lef. De vervormingen direct na ontkisten waren niet groter dan gebruikelijk voor gewapend beton. De twaalf vloervelden van het SVB-casco zullen ��n voor ��n worden beproefd tot bezwijken. Daartoe moet eerst de vereiste karakteristieke sterkte na 28 dagen worden bereikt. Er is bij de projectpartners geen twijfel over dat dat gaat lukken. Sterker nog: er wordt verwacht dat er veel meer belasting nodig zal zijn voor bezwijken dan aanvankelijk is aangenomen.

Eerste bezwijkproef eind juni
De eerste bezwijkproef is gepland voor eind juni, de overige na de zomervakantie. Een aantal bezwijkproeven is toegankelijk voor professioneel belangstellenden. Daarvoor zijn echter wel strikte toegangsregels. Ge�nteresseerden melden zich bij het Cement&BetonCentrum, initiatiefnemer van het project.

Partners in het project
- Ontwerp woningcasco constructies: ABT
- Uitvoering woningcasco: Van Geest Betontechniek en BAM Woningbouw
- Ontwerp en uitvoering bedrijfsvloer: Van Berlo Engineering en Van Berlo Bedrijfsvloeren
- Staalvezelbeton: Mebin en Cementbouw
- Staalvezels: Bekaert en ArcelorMittal
- Betontechnologisch onderzoek: B|A|S Research & Technology
- Balkonverankeringen: Sch�ck
- Geofysica: Inpijn-Blokpoel
- Recycling: A.Jansen
- Projectmanagement: Complan
- Metingen en beproevingen: TU/e, faculteit Bouwkunde, unit SDCT
- Initiatief en co�rdinatie: VOBN en Cement&BetonCentrum

�Kennis voor Klimaat�-onderzoek krijgt miljoen euro

Thu, 06 May 2010 00:00:00 +0200

Samenwerking Nederlandse overheden
Bijzonder aan het programma �Kennis voor Klimaat� is dat het in directe samenwerking uitgevoerd wordt met de Nederlandse overheden (rijk, provincie, gemeenten en waterschappen), die medefinancier zijn. Ook wordt er subsidie verstrekt via het Fonds Economische Structuurversterking (FES). Genoemd project past goed in het �beyond building-concept� van de faculteit Bouwkunde met innovatief onderzoek van maatschappelijke relevantie.

Klimaatbestendige inrichting
Het totale budget voor �Klimaatbestendige inrichting van het stedelijk gebied� is 6,75 miljoen euro voor de elf partners en daarvan gaat zo�n een miljoen euro naar de faculteit Bouwkunde. In het programma wordt kennis ontwikkeld voor een klimaatbestendige inrichting van Nederland. Met andere woorden: Nederland dusdanig inrichten dat het de gevolgen van klimaatverandering het hoofd kan bieden. Deze kennis is ook nodig om de hoge investeringen in ruimte en infrastructuur te kunnen beoordelen op klimaatbestendigheid en deze, indien nodig, aan te passen.

Nationaal programma Adaptie Ruimte en Klimaat
Kennis voor Klimaat is het wetenschappelijke programma ter ondersteuning van het Nationaal programma Adaptie Ruimte en Klimaat. De projectleiders bij Bouwkunde zijn dr.ir. Bert Blocken, prof.dr.ir. Jan Hensen en prof.dr. Harry Timmermans, met elk een PhD/postdoc-project dat de ruimtelijke schalen Gebouw en Wijk betreft. Het programma Climate Proof Cities heeft een looptijd van ruim vier jaar.

Voor meer informatie over Kennis voor Klimaat, zie www.kennisvoorklimaat.nl.

transformaties

Tue, 20 Apr 2010 00:00:00 +0200

opening: Jan Verrelst (antwerpen) 20 april, 16.00 uur trappenzaal vertigo casa ism architectuurcentrum eindhoven

Het hergebruik van industriegebouwen te Eindhoven heeft sinds de verbouwing van De Witte Dame door Bert Dirrix de status verworven van stedelijke impuls. Dit type voormalige industriegebouwen krijgen een functie als aanjager tot een nieuwe beleving van de stad. Ze vormen de opmaat naar grootstedelijke cultuur. Een stralend voorbeeld daarvan is het nieuwe grand caf� in de Lichttoren.

�Brabantstad� ten westen van de Maas en �Ruhrstadt� ten oosten van de Rijn

Net zoals de verbouwing van de Zollverein te Essen door Rem Koolhaas de �culturele etalage� wordt genoemd van �Ruhrstadt� aan de oostkant van de Rijn, zo heeft het complex De Witte Dame samen met de Lichttoren een soortgelijke functie voor �Brabantstad�. �Ruhrstadt� oftewel �Metropole Ruhr� is dit jaar Culturele Hoofdstad van Europa. De dichtheid van bebouwing, infrastructuur en bewoning is daar een stuk hoger in vergelijking met in Brabantstad.

Industrieel erfgoed in de regio tussen de Maas en de Rijn

De aandacht van het hier gepresenteerde onderzoek gaat uit naar het gebied tussen de Maas en de Rijn, waar de bevolkingsdichtheid een stuk lager is dan in Ruhrstadt, en doorgaans ook lager dan in Brabantstad. Om die reden moet het hergebruik van industrieel erfgoed hier vindingrijk zijn wat betreft de functionele mogelijkheden. Een stedelijke noodzaak daarvoor is in veel gevallen niet aanwezig, maar wel is er een evidente belangstelling om dit type gebouwen opnieuw een functie te geven.

Boeiend is om via dit onderzoek de karakters van verschillende culturen tegen te komen (Waalse, Vlaamse, Nederlandse en Duitse cultuur) in een doorlopend samenhangend landschap met een verleden waarin de bewoners elkaar op grond van een verwant dialect konden verstaan.

Wat de bijeengebrachte voorbeelden vooral laten zien zijn verschillen, die nader bestudeerd kunnen worden als uitdrukkingen van verschillende �maakculturen� binnen de praktijk van het architectonisch ontwerpen.

De voorbeelden zijn bijeengebracht in het kader van het vak Strategies and Places, dat in de masterfase van het bouwkundeonderwijs van de TU Eindhoven wordt gegeven. De namen van de studenten, die het materiaal hebben bijeengebracht en op basis hiervan een analyse van het gepraktiseerde hergebruik hebben ontwikkeld, staan op elk paneel vermeld.

Op de kaarten bij de voorbeelden is te zien hoe de industrie oorspronkelijk doorgaans buiten de stad geplaatst lag, en inmiddels deel is geworden van de stad.

Jos Bosman

van industrieel erfgoed: een tentoonstelling

�Het zou kunnen dat architecten en opdrachtgevers - niet alleen in Eindhoven maar ook in het algemeen - nog zoeken naar expressieve manieren om nieuwbouw op niveau te laten corresponderen met de sterke identiteit en verschijningsvorm van bestaande gebouwen uit het verleden. De scheidslijn tussen nieuwbouw die de oudbouw overschreeuwt en nieuwbouw die zich daaraan ondergeschikt maakt, kent vele nuances die nog maar ten dele zijn ge�xploreerd.�

Dit citaat komt uit het juryrapport van de Dirk Roosenburgprijs 2009, de tweejaarlijkse architectuurprijs van de gemeente Eindhoven. Deze werd toegekend aan twee herbestemmingen: de Lichttoren (awg architecten) en Spilcentrum Meerbos / de Hangar (diederendirrix).

Casa Vertigo TU/e en Architectuurcentrum Eindhoven gingen op zoek naar andere transformaties binnen een straal van 100 kilometer rond Eindhoven. Een eerste aanzet om uiteenlopende aspecten van de herbestemmingopgave op de agenda te zetten. Een tentoonstelling met inspirerende voorbeelden uit Nederland, Duitsland en Belgi�.

Colofon:

Concept: Jos Bosman (TU/e) en Ren� Erven (Architectuurcentrum Eindhoven)

Organisatie: Michiel Dehaene (Casa Vertigo TU/e)

Studentassistenten: Loes Martens en Kavitha Varathan

Ontwerp: Jac de Kok

Productie: Casa Vertigo TU/e

Voor de levering van foto's danken wij:

ASTOC Architects & Planners, Christa Lachenmaier, A20 Architekten,

Kaiser Schweitzer Architecten, Van Den Valentyn Architektur,

Ton Langenberg, Arthur Bagen, DiederenDirrix, Rene van Erven,

Clevis-Kleinjans Architecten, M+R interieurarchitecten, K�hn Malvezzi.

Deze tentoonstelling kwam tot stand met een subsidie van het Stimuleringsfonds voor Architectuur, Rotterdam

Design Research in the Netherlands 2010 in Eindhoven

Mon, 22 Mar 2010 00:00:00 +0100

DRN wordt elke vijf jaar gehouden - eerdere edities waren in 1995, 2000, en 2005. DRN overstijgt de disciplines: er vinden presentaties plaats uit Bouwkunde, Civiele Techniek, Industrieel Ontwerpen, Landschapsarchitectuur, etc. Dit jaar is ook speciale aandacht voor promovendi die ontwerponderzoek doen: in twee pecha kucha sessies geven ze een korte presentatie van hun werk waarna discussie plaatsvindt. Design Research in the Netherlands wordt in het Engels gehouden. De proceedings van het symposium worden gepubliceerd als Bouwsteen, evenals voorgaande edities. Design Research in the Netherlands wordt georganiseerd door Henri Achten en Bauke de Vries van de groep Ontwerpsystemen en Pieter Jan Stappers van de Faculteit Industrieel Ontwerpen van TU Delft.

De keynote speaker op DRN 2010 is John Habraken. John Habraken is bedenker van het drager-inbouw principe, waarbij massawoningbouw gecombineerd kan worden met individuele vrijheid en verantwoordelijkheid van de bewoner. Hij was directeur van SAR (Stichting Architecten Research) van 1965-1975 waarin ontwerpmethoden onderzocht en ontwikkeld werden voor aanpasbare woningbouw. In 1967 werd hij benoemd tot professor aan de TU Eindhoven om de Faculteit Bouwkunde op te richten. Van 1975-1981 was hij hoofd van de Architectuur faculteit van MIT, Cambridge, waar hij tot aan zijn pensioen in 1989 verbonden was. Tevens nam hij deel in een partnerschap voor het uitvinden en ontwikkelen van een industrieel drager-inbouwsysteem voor woningbouw van 1987 tot 1997.

John Habraken heeft wereldwijd erkenning gekregen. Hij ontving de 1988 Creative Achievement Award van de Association of Collegiate Schools in the US; de David Ro�ll prijs 1979 van het Prins Bernhard Fonds, de King Fahd award for design and research in Islamic Architetcure 1985-1986, en de BKVB Oevre Prijs 1996. Hij is Honorary Member van de Architectural Institute of Japan, en Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw 2003, ontvanger van de 2003 BNA Kubus en het eredoctoraat van de TU Eindhoven in 2005.

Meer informatie over DRN 2010 alsmede voorgaande edities van Design Research in the Netherlands is te vinden op: www.designresearch.nl

Registratie voor DRN 2010 is open op de website. De registratie kost 125 euro, dit is inclusief lunch op donderdag en vrijdag en een exemplaar van de proceedings.

Middagsymposium �Duurzaam Herstructureren�

Mon, 08 Mar 2010 00:02:00 +0100

Het doel van deze middag is om woningcorporaties en andere vastgoedbeheerders te informeren en te inspireren over de mogelijkheden van duurzame herstructurering van woningen en wijken.

Klik hier voor meer informatie en aanmelden.